News

Een goed rechtsstelsel is van groot belang voor een land.Bedrijven doen graag zaken met bedrijven in landen met een betrouwbaar rechtssysteem. Als er problemen ontstaan tijdens het zakendoen, weten zij dat zij bij de rechter hun recht kunnen halen. Goed functionerende rechtspraak is eveneens belangrijk voor het vestigingsklimaat. Voor Nederland is goede rechtspraak extra van belang omdat Nederland een open economie heeft met veel im- en export. Nederland vervoert veel goederen, onder meer via Schiphol en de Rotterdamse haven.

EU Justice Scoreboard

De Europese Unie vergelijkt jaarlijks de rechtsstelsels van de landen van de Europese Unie met elkaar, met het doel om van elkaar te leren.Nederland scoort op vrijwel alle onderdelen bovengemiddeld goed. Het gaat dan onder meer om:

• de gemiddelde duur van verschillende typen rechtszaken;
• de vraag of er voor het algemene publiek online informatie beschikbaar is over hoe een rechtszaak te starten;
• hoeveel geld een land uitgeeft aan ondersteuning van mensen die zelf niet in staat zijn een rechtszaak te betalen(rechtsbijstand).

Op het onderdeel “trainingen van rechters” scoort Nederland het beste van alle EU-lidstaten. Daarnaast is driekwart van de Nederlanders van mening dat het met de onafhankelijkheid van rechters in Nederland goed gesteld is. Alleen Denemarken, Finland, Oostenrijk en Duitsland doen het beter.

Kosten rechtstaat

Afgezet tegen het Bruto Binnenlands Product is het Nederlandse rechtsstelsel relatief goedkoop. Van de 28 onderzochte landen geven er 18 procentueel meer uit aan hun rechtsstelsel dan in Nederland het geval is.

Rule of Law Index

Het World Justice Project, een onafhankelijke organisatie die zich inzet voor de versterking van rechtsstaten, vergelijkt sinds 2006 wereldwijd rechtsstelsels met elkaar. In 2016 deden 102 landen mee. Er wordt o.a. gekeken naar de mate waarin het recht wordt gerespecteerd, de vraag of de rechter onafhankelijk is en of fundamentele rechten van burgers worden gerespecteerd.

Nederland staat al een aantal jaren op de vijfde plaats van de algemene ranglijst. Voor het onderzoek worden per land 1000 mensen en lokale experts geïnterviewd. Als het gaat om de toegankelijkheid tot de rechter en de vraag in hoeverre rechtspraak vrij is van discriminatie, corruptie en politieke invloed, staat Nederland op plaats één.

Beste rechtsstelsel

Denemarken kent het beste rechtsstelsel ter wereld, gevolgd door Noorwegen, Finland en Zweden. Daarna komt Nederland. Als er wordt gekeken naar het onderscheid tussen rechtsgebieden, dan staat Nederland voor wat betreft het civiele recht op plaats één. Waar het gaat om het respecteren van fundamentele rechten staat Nederland op de zesde plaats en als het gaat om effectieve strafrecht handhaving op plaats negen.

Conclusie

Nederlanders mopperen graag. Is het niet op de baas dan is het wel op het weer. Voor wat betreft ons rechtsstelsel mogen wij, bezien in Europees perspectief, uiterst tevreden zijn. Een goed rechtsstelsel draagt bij aan de economie van een land.

Vanochtend om 07.30 uur verzorgden wij weer een ontbijtsessie voor onze klanten, dit keer bij Lommerrijk te Rotterdam. Dennis Oud gaf de presentatie met als onderwerp “De oudere werknemer in het Arbeidsrecht”. Wat zijn de juridische voordelen van het werken met een oudere werknemer en waar moet u op letten.

Wat een mooie opkomst, ruim 30 verschillende ondernemers waren aanwezig en zij genoten van een lekker kopje koffie en ontbijtje op deze mooie locatie!

Dit was de laatste van dit jaar, maar volgend jaar zullen we weer ontbijtsessies en andere leuke evenementen organiseren voor onze klanten. Wilt u ook eens een van onze evenementen bijwonen? Houd dan onze website goed in de gaten.

Mocht u eventueel vragen hebben of meer informatie willen over dit onderwerp, dan kunt u uiteraard contact opnemen met Dennis Oud en/of Hans de Haij.

Digitalisering rechtspraak

Eerder dit jaar lieten wij u al weten dat van de digitalisering van de rechtspraak (Kwaliteit en Innovatie rechtspraak) bar weinig was terechtgekomen. Het geraamde kostenplaatje van € 60 miljoen was opgelopen tot € 220 miljoen zonder een definitief product. De Raad voor de Rechtspraak heeft toen laten weten dat in het najaar verder gesproken zou worden over de bijgestelde doelen van de digitalisering.

De Raad voor de Rechtspraak heeft op 15 november 2018 een brief gepubliceerd over de digitalisering in het civiele recht en het bestuursrecht. Vanaf 2019 wordt per zaaksoort gekeken hoe de nieuwe manier van werken kan worden vormgegeven. Dit zal veelal eerst op vrijwillige basis geschieden. Indien de ervaringen positief zijn zal de digitale uitwisseling verder uitgerold moeten worden naar andere gerechten, maar ook dan nog steeds op vrijwillige basis. Uiteindelijk moet het digitale werken voor alle professionele partijen verplicht worden. Burgers blijven de mogelijkheid houden om op papier te procederen.

 Griffierecht

Per kamerbrief, d.d. 15 november 2018, heeft minister Dekker aangekondigd het griffierecht voor lage vorderingen aan te willen passen. Ondernemingen, vooral de kleinere, zouden er door het hoge griffierecht van afzien om met onbetaalde rekening van net boven de € 500,00 naar de rechter te stappen en de toegang tot de rechter zou in het geding komen. Het griffierecht tot vorderingen van € 25.000,00 ziet er momenteel als volgt uit:

*RP = rechtspersoon / NP = natuurlijk persoon / OV = onvermogende

In de kamerbrief werkt minister Dekker een tweetal scenario’s uit die tot de vaststelling van het nieuwe griffierecht kunnen leiden. In het eerste scenario hanteert minister Dekker dezelfde categorieën qua financieel belang als nu het geval is. In het tweede scenario voegt minister Dekker twee extra categorieën toe, zodat er iets meer variatie ontstaat. Schematisch weergegeven ziet dit er als volgt uit:

Variant 1

Variant 2

In beide varianten zien we dat het griffierecht van vorderingen tot € 1.500,00 in ieder geval naar beneden zal gaan. Het griffierecht in variant 2 gaat tot vorderingen van € 5.000,00 naar beneden. Het griffierecht voor vorderingen boven respectievelijk de € 2.500,00 en € 5.000,00 gaat daarentegen omhoog. Minister Dekker heeft in zijn brief aangegeven dat variant twee zijn voorkeur heeft. De wijzigingen staan echter nog niet vast. We kunnen wel al voorzichtig concluderen dat het griffierecht voor vorderingen vanaf € 5.000,00 in ieder geval omhoog zal gaan en dat een verlaging van het griffierecht voor de kleine vorderingen in de rede ligt. We houden u daarom op de hoogte.

Wilt u hier meer over weten? Neem dan contact op met Lennart Hordijk.

Begin dit jaar hebben wij u in ons blog geïnformeerd over de (toen) aankomende Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb). Inmiddels is het dan zover, per 23 oktober 2018 is de wet in werking getreden. Een en ander is de implementatie van de Europese Richtlijn 2016/943/EU, met als doel de bescherming van bedrijfsgeheimen binnen de Europese Unie te uniformeren en daarmee grensoverschrijdende innovatie binnen de interne markt te stimuleren.

De wet biedt een specifieke regeling met betrekking tot bedrijfsgeheimen, know how en bedrijfsgevoelige informatie. Dit ontbrak tot op heden in de wetgeving. De houder van een bedrijfsgeheim heeft met de nieuwe wet mogelijkheden om op te treden tegen het onbevoegd verkrijgen, gebruiken en openbaar maken van bedrijfsgeheimen.

 Artikel 1 van de Wbb definieert “bedrijfsgeheim” als volgt:

bedrijfsgeheim: informatie die aan de volgende voorwaarden voldoet:

• zij is geheim in die zin dat zij, in haar geheel dan wel in de juiste samenstelling en ordening van haar bestanddelen, niet algemeen bekend is bij of gemakkelijk toegankelijk is    voor degenen binnen de kringen die zich gewoonlijk bezighouden met dergelijke informatie;
• zij bezit handelswaarde omdat zij geheim is, en
• zij is door degene die daar rechtmatig over beschikt, onderworpen aan redelijke maatregelen, gezien de omstandigheden, om deze geheim te houden.

Enkele acties die bijvoorbeeld door de houder van een bedrijfsgeheim kunnen worden ingesteld: vordering tot staking of verbod, danwel gebruik van een bedrijfsgeheim, een verbod tot produceren of in handel brengen/invoeren van inbreukmakende goederen, beslaglegging op de inbreukmakende goederen of afgifte daarvan, vordering tot vernietiging van documenten, bestanden etc. Tevens kan er een schadevergoeding worden gevorderd van de inbreukmaker die wist of had moeten weten dat hij onrechtmatig een bedrijfsgeheim verkreeg, gebruikte of openbaar maakte.

Tot slot is het niet onbelangrijk om te vermelden dat – indien er sprake is van inbreuk te kwader trouw – ten aanzien van de proceskostenveroordeling de mogelijkheid bestaat voor de rechter om de in het ongelijk gestelde partij te veroordelen in de redelijke en evenredige gerechtskosten en andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt, tenzij de billijkheid zich daartegen verzet. De mogelijkheid tot een volledige proceskostenveroordeling dus, een uitzondering op de gewone regels omtrent proceskostenveroordeling.

Nu de Wet bescherming bedrijfsgeheimen een leemte vult van een onderwerp waar voorheen geen bijzondere wettelijke bepalingen voor bestonden is de verwachting dan ook  dat dit in de komende tijd voldoende stof tot discussies zal opleveren, en daarmee jurisprudentie.

Uiteraard houden wij u van relevante ontwikkelingen op de hoogte.

Op dinsdag 16 oktober 2018 organiseerden wij in samenwerking met Notariskantoor Van der Hammen, een relatiebijeenkomst met als gastspreker Peter Heerschop voor onze cliënten. Dit event stond vooral in het teken van “Goede tijden, slechte tijden in de onderneming”. Het was een zeer gezellige en geslaagde avond!

Naast in de arbeidsovereenkomst overeengekomen arbeidsvoorwaarden, kennen werkgevers in de praktijk hun werknemer extra (financiële) voordelen toe. Gedacht kan worden aan een telefoon, een laptop van de zaak of aan een eindejaarsuitkering. Er ontstaat discussie als de werkgever een einde wil maken aan dat extraatje. De werknemer vindt dat hij er inmiddels recht op heeft en spreekt dan van een verworven recht. De werkgever stelt zich dan vaak op het standpunt dat geen sprake is van een arbeidsvoorwaarde, maar eerder van een “gunst” of een “extraatje”, omdat het daarmee gemoeid gaande voordeel immers berust op coulance of vrijgevigheid, zonder dat daar een aanspraak van de werknemer tegenover staat.

Of er sprake is van een “extraatje” van de werkgever, dan wel van een arbeidsvoorwaarde, dient in de eerste plaats beoordeeld te worden aan de hand van uitleg van de (schriftelijke) arbeidsovereenkomst. Daarnaast kan er sprake zijn van een  “verworven recht”, dat wil zeggen van een situatie waarin de werknemer gedurende enige tijd het “extraatje” heeft gekregen en hij er om die reden gerechtvaardigd op mag vertrouwen dat hij het extraatje ook in de toekomst blijft ontvangen.

 Hoge Raad 22 juni 2018

De lagere rechtspraak was verdeeld. In het arrest van 22 juni 2018 (FNV/Pontmeijer) heeft de Hoge Raad richtlijnen gegeven om te beoordelen wanneer uit de gedragslijn van de werkgever een arbeidsvoorwaarde (en dus een verworven recht) voor de werknemer voortvloeit. De Hoge Raad stelt voorop dat het aankomt op de zin die partijen aan elkaars gedragingen (en in verband daarmee staande verklaringen) hebben toegekend en in de gegeven omstandigheden daaraan redelijkerwijs mochten toekennen. In dat verband zijn de volgende gezichtspunten van belang:

• de inhoud van de gedragslijn;
• de aard van de arbeidsovereenkomst en de positie die de werkgever en de werknemer  jegens elkaar innemen;
• de lengte van de periode gedurende welke de werkgever de desbetreffende gedragslijn heeft gevolgd;
• hetgeen de werkgever en de werknemer in verband met deze gedragslijn jegens elkaar hebben verklaard of juist niet hebben verklaard;
• de aard van de voor- en de nadelen die voor de werkgever en de werknemer uit de gedragslijn voortvloeien en;
• de aard en de omvang van de kring van werknemers jegens wie de gedragslijn is gevolgd.

Het draait dus steeds om de vraag of de werknemer gerechtvaardigde verwachtingen mocht ontlenen aan een bepaalde gedragslijn van de werkgever waarbij de navolgende factoren een rol spelen:

• de lengte van de periode waarover een bepaald voordeel aan de werknemer is verstrekt. Hoe langer deze periode is des te meer vertrouwen gerechtvaardigd kan zijn. Er is echter geen vaste periode te geven die moet zijn verstreken voordat sprake kan zijn van een verworven recht;
• is door de werkgever aan de werknemer meegedeeld dat sprake was van een onverplicht voordeel of dat dat voor de werknemer anderszins kenbaar was. Als dat het geval is, dan zal in het algemeen geen sprake zijn van gerechtvaardigd vertrouwen;
• wat de aard van het extraatje of het genotenvoordeel is. Als het gaat om extraatjes die verband houden met betaling van regulier loon (bijvoorbeeld 100% doorbetaling bij ziekte), dan zal eerder worden aangenomen dat sprake is van een gerechtvaardigd vertrouwen dan bij de betaling van bijvoorbeeld een bonus;
• of het voordeel aan alle werknemers, althans een bepaalde groep van werknemers is toegekend, dan wel aan een individuele werknemer, die daardoor bevoordeeld is ten opzichte van zijn collega’s. In het eerste geval is sneller sprake van gerechtvaardigd vertrouwen dan in het tweede geval.
   

Les voor de praktijk

De Hoge Raad heeft weliswaar gezichtspunten gegeven, maar de uitkomst is en blijft altijd afhankelijk van alle omstandigheden van het geval. Een werkgever doet er echter verstandig aan, als hij voor zoveel mogelijk wil voorkomen dat een werknemer aan een bepaald voordeel rechten kan ontlenen, aan de werknemer telkens schriftelijk mee te delen dat sprake is van een onverplicht voordeel waaraan geen rechten kunnen worden ontleend voor de toekomst.

Voor meer informatie en advies kunt u terecht bij Hans de Haij en Dennis Oud.