Nieuws

In de Uber-zaak is door het Gerechtshof een aantal prejudiciële vragen gesteld. Vandaag (21 februari 2025) heeft de Hoge Raad een belangrijke uitspraak gedaan, waarin de Hoge Raad antwoord geeft op deze vragen.

Waarover heeft de Hoge Raad zich gebogen? 

De Hoge Raad moest beoordelen of het ondernemerschap van een zzp’er doorslaggevend kan zijn bij de vraag of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Ook wilde het Gerechtshof graag antwoord op de vraag of twee mensen, die hetzelfde werk doen bij dezelfde opdrachtgever, tóch anders kunnen worden beoordeeld als de ene persoon duidelijk ondernemer is en de ander niet.

Wat zegt de Hoge Raad?

• Extern ondernemerschap telt net zo zwaar mee als alle overige Deliveroo-gezichtspunten. Er is dus geen rangorde.
• Twee mensen die hetzelfde werk doen, kunnen tóch verschillend worden beoordeeld: de één kan zelfstandige zijn en de ander werknemer.
• Het ondernemerschap wordt niet alleen binnen de opdracht bekeken, maar moet ook breder worden gezien (bijvoorbeeld of iemand meerdere opdrachtgevers heeft of een eigen bedrijf runt). Omstandigheden buiten de werkrelatie zijn dus ook relevant.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers? 

Opdrachtgevers moeten goed opletten hoe zij samenwerken met zelfstandigen. Het is niet genoeg om in een contract te zetten dat iemand een zzp’er is, alle omstandigheden van het geval tellen. Als iemand zich duidelijk als ondernemer gedraagt (meerdere opdrachtgevers, eigen bedrijfsvoering, ondernemersrisico), dan is de kans groter dat hij of zij ook als zelfstandige wordt gezien.

Wat kan een opdrachtgever doen? 

✔ Check uw contracten: Zorg dat overeenkomsten met zzp’ers aansluiten bij de manier waarop er in de praktijk wordt gewerkt.

✔ Maak heldere afspraken: Leg goed vast hoe de zelfstandige zich als ondernemer gedraagt. Denk aan eigen reclame, inschrijving bij de KvK en zelfstandig klanten werven.

✔ Blijf op de hoogte: Wetgeving en rechtspraak over arbeidsrelaties veranderen snel. Houd dit in de gaten om onaangename verrassingen te voorkomen.

Door afspraken goed vast te leggen, beperkt u het risico dat een ‘zzp’er’ achteraf toch als werknemer wordt aangemerkt – met daarmee alle bijbehorende verplichtingen.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Dennis Oud, Tessa Sipkema, Elke Hofman-Bijvank of met Tim van Riel.

U leest de uitspraak hier. 

In een recente rechtszaak heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden besloten dat een werknemer van een autobedrijf niet aansprakelijk is voor fraude die door een collega is gepleegd. Het gaat om een zaak waarbij een schadecentrum, wat onderdeel is van werkgever, slachtoffer werd van fraude door de financieel directeur. Werkgever probeerde vervolgens een andere werknemer, die hoofd van de administratie was, verantwoordelijk te stellen voor de schade.

Opzet of bewuste roekeloosheid nodig

Volgens de wet kan een werknemer alleen aansprakelijk worden gesteld voor schade die hij of zij aan de werkgever toebrengt als er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid. Dit betekent dat de werknemer de schade bewust heeft veroorzaakt of willens en wetens een groot risico heeft genomen.

De rechter oordeelde dat er in deze zaak onvoldoende bewijs was om aan te tonen dat het hoofd van de administratie opzettelijk of bewust roekeloos heeft gehandeld. Hoewel ze als hoofd administratie misschien niet altijd even alert was, is dat niet genoeg om haar verantwoordelijk te houden voor de fraude van de financieel directeur. De rechter keek ook naar het feit dat zij niet strafrechtelijk is vervolgd en dat de financieel directeur zelf heeft verklaard dat zij niets met de fraude te maken had.

Interne procedures en controles

Een belangrijk punt in deze zaak was de manier waarop de interne procedures en controles bij werkgever waren ingericht. De rechter vond dat deze niet goed genoeg waren, waardoor de kans op fraude groter was. Zo was de financieel directeur als enige gemachtigd om betalingen te doen, en er was geen goed systeem van controle.

Conclusie: hoge eisen aan aansprakelijkheid werknemer

Deze uitspraak laat zien dat er hoge eisen worden gesteld aan de aansprakelijkheid van een werknemer voor schade die door een collega is veroorzaakt. Er moet sprake zijn van opzet of bewuste roekeloosheid, en de werkgever moet dit bewijzen. Ook de manier waarop de interne procedures en controles zijn ingericht, speelt een belangrijke rol. Als deze niet goed zijn, kan dit de aansprakelijkheid van de werknemer in de weg staan.

Wat kunnen werkgevers van deze uitspraak leren?

Werkgevers kunnen een aantal belangrijke lessen trekken uit deze uitspraak:

1. Zorg voor duidelijke taakomschrijvingen: Maak duidelijk wat de taken en verantwoordelijkheden van werknemers zijn, vooral in leidinggevende functies.
2. Goede interne controles: Investeer in een goed systeem van checks and balances om fraude te voorkomen.
3. Schrijf procedures op: Leg de procedures voor betalingen en andere belangrijke financiële processen schriftelijk vast.
4. Kijk naar de risico's: Evalueer regelmatig de risico's binnen het bedrijf en pas de procedures en controles hierop aan.
5. Wees voorzichtig met het aansprakelijk stellen van werknemers: Besef dat het moeilijk is om een werknemer aansprakelijk te stellen en dat het belangrijker is om schade te voorkomen door goede interne maatregelen te nemen.

Door deze lessen toe te passen, kunnen werkgevers de kans op fraude verkleinen en de positie van werknemers beschermen.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Dennis Oud, Tessa Sipkema, Elke Hofman of Tim van Riel.

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Tegelijkertijd zijn een viertal AMvB’s in werking getreden, waaronder het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Vooral in het begin was deze nieuwe wetgeving nog niet, of niet geheel, bekend bij burgers en bedrijven. Er heerste toen ook nog veel onduidelijkheid over de regels die hierin werden gesteld én het verschil met voorgaande wetgeving. Deze onduidelijkheid zorgde ervoor dat veel burgers en bedrijven overtredingen begingen, zonder dat zij zich daarvan bewust waren.

Zo ook de eiser in de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 22 januari 2025. Eiser exploiteerde een autodemontagebedrijf en metaalhandel en overtrad met dit bedrijf de geldende milieuregels uit het Bal. Aan hem is daarom op 30 augustus 2024 een last onder dwangsom opgelegd.

Eiser was het niet eens met de opgelegde last. Hij stelde namelijk dat het Bal in augustus 2024 pas net van kracht was en hij de bepalingen uit het Bal nog niet kende. De rechtbank volgde dit standpunt van eiser niet. Zij oordeelde dat van eiser wordt verwacht dat hij de op hem van toepassing zijnde wet- en regelgeving kent. Dat geldt in het bijzonder voor de milieuregels die voor zijn autodemontagebedrijf gelden.

Het is dus belangrijk dat je als burger of bedrijf op de hoogte bent van de geldende wet- en regelgeving. Zeker als je als bedrijf onder de milieuregelgeving valt, is oplettendheid geboden. Heeft u vragen over de geldende wet- en regelgeving, of bent u geconfronteerd met handhaving omdat u de wet- en regelgeving heeft overtreden? Neem dan contact op met Gerard van der Wende of met Fleur Huisman.

De leest de uitspraak hier.

Op 10 oktober 2024 stond een zaak centraal bij de Rechtbank Amsterdam waarbij de Basic Fit zich moest verantwoorden naar een consument. De consument vond dat de Basic Fit aan oneerlijke handelspraktijken deed en dat de algemene voorwaarden meerdere oneerlijke bepalingen bevatten in het kader van consumentenbescherming. De rechtbank heeft uiteindelijk geoordeeld dat de consument gelijk had.

Basic Fit adverteerde met een misleidende slogan. Misschien heeft u de slogan zelf ook wel eens gezien met de tekst “Sporten vanaf € 19,99 per vier weken”. Aanvankelijk lijkt het een goede deal voor een jaar, tot men erachter komt dat na een maand het termijnbedrag opeens omhoog gaat naar € 24,99. Basic Fit verwees naar hun algemene voorwaarden waarin deze verhoging stond vermeld. De consument was het hier niet mee eens en vond dat de reclame misleidend was. Tijdens de zitting stonden daarnaast vier bepalingen van de algemene voorwaarden centraal waarvan de consument stelde dat deze oneerlijk waren in het belang van de consument.

Ter informatie: als consument word je extra beschermd door de wet. De wet bepaalt dat sommige bepalingen niet zomaar in de algemene voorwaarden mogen worden opgenomen om te voorkomen dat je als consument machteloos staat tegenover grote bedrijven, zoals in dit geval Basic Fit. Er staan twee lijsten opgenomen in de wet met allerlei bepalingen die “onredelijk bezwarend” of “vermoedelijk onredelijk bezwarend” zijn, ook wel de “zwarte” en de “grijze” lijst genoemd. Staat een bepaling op een van deze lijsten? Dan hadden ze dus niet in de algemene voorwaarden mogen staan.

De rechtbank ging ten eerste in op de vraag of de vier bepalingen van Basic Fit op deze lijsten stonden en daarmee dus onredelijk bezwarend waren voor de consument en ten tweede of de reclame misleidend was. Deze zullen op volgorde worden behandeld, zoals hoe de rechter deze heeft behandeld ter zitting.

Forumkeuze beding

Forumkeuze betekent dat in een overeenkomst kan worden opgenomen welke rechtbank bevoegd is. Volgens de hoofdregel in de wet is de rechtbank bevoegd waar de consument zijn of haar woonplaats heeft. Woon jij dus in Rotterdam, dan zal je doorgaans ook naar de Rechtbank Rotterdam gaan. In de algemene voorwaarden stond dat geschillen zouden worden beslecht door de rechtbank waar de consument Basic Fit als thuisclub had aangemerkt. Doorgaans zal dit vaak de woonplaats zijn omdat mensen dicht bij huis sporten. Maar stel dat je in Rotterdam woont maar in Amsterdam werkt en na je werk daar sport bij Basic Fit, dan moet je dus naar de rechtbank Amsterdam. Echter, een dergelijke afwijking van de hoofdregel staat op de zwarte lijst. Ook al valt deze bepaling mee, werd deze toch als onredelijk bezwarend en daarmee oneerlijk beschouwd door de rechtbank. De bepaling mocht dus niet langer worden opgenomen in de algemene voorwaarden.

Exoneratiebeding

Indien een partij een bepaling opneemt waarin hij stelt dat hij niet aansprakelijk is en dat de consument geen schadevergoeding kan krijgen, wordt dit ook als onredelijk beschouwd. Een uitzondering hier op is dat de wederpartij kan aangeven dat het beding gerechtvaardigd is. In dit geval sloot de Basic Fit alle vormen van aansprakelijkheid uit voor bijvoorbeeld letselschade wat werd opgelopen in de sportschool. Basic Fit heeft geprobeerd aan te kaarten waarom het beding was opgenomen in de algemene voorwaarden, maar kon niet onderbouwen waarom het gerechtvaardigd was om het beding op te nemen in de algemene voorwaarden. De uitzondering was dus niet van toepassing. De bepaling werd hierdoor wederom als onredelijk bezwarend en oneerlijk beschouwd.

Beëindigingsbeding

In de algemene voorwaarden stond een bepaling opgenomen dat Basic Fit bevoegd was om lidmaatschappen op te zeggen en leden toegang te weigeren tot de clubs. Hoe werd dit bepaald? Exclusief door Basic Fit zelf. Dit is natuurlijk een groot nadeel voor de consument, aangezien hij hier in beginsel niets tegen in kan brengen, terwijl Basic Fit erg veel macht heeft. Dat vindt de wetgever ook, waardoor ook deze regel is opgenomen op de zwarte lijst.  In de algemene voorwaarden stond alles ter discretie van Basic Fit, waardoor de rechtbank oordeelde dat ook deze bepaling onredelijk bezwarend en oneerlijk waren.

Prijsverhogingsbeding

In de algemene voorwaarden stond tot slot nog een beding opgenomen waarin stond dat Basic Fit eenzijdig het recht toekwam om ieder jaar de prijs te verhogen, zonder aankondiging. Dit heeft echter geen wettelijke grondslag. Met deze bepaling wordt ten nadele van de consument afgeweken van hetgeen is toegestaan volgens de wet. De rechtbank oordeelde daarom wederom dat de bepaling onredelijk bezwarend en oneerlijk waren.

Oneerlijke slogan?

De rechtbank ging als laatste nog in op de vraag of de slogan “Sporten vanaf € 19,99 per vier weken” als oneerlijk kan worden aangemerkt. De consument vond dat hij op het verkeerde been werd gezet, aangezien de prijs een maand later steeg. De rechtbank ging hier in mee. De rechtbank vond dat Basic Fit onjuiste en onvolledige informatie had gegeven over het sluiten van het abonnement en daarmee de consument heeft misleid.

De bepalingen werden vernietigd en mogen niet langer in de algemene voorwaarden staan van Basic Fit. Al met al kan je als consument toch redelijk opboksen tegen een grote sportschool!

Wilt u weten wat uw rechten zijn met betrekking tot de algemene voorwaarden? Of wilt u algemene voorwaarden laten opstellen voor uw onderneming? Neem dan contact op met één van onze ondernemingsrecht advocaten!

Vrijdag 7 februari 2025 was het de eerste keer in arbeidsrechtland dat de Hoge Raad een arrest heeft gewezen over de Wet bescherming klokkenluiders (hierna: Wbk).

De Wbk

Alhoewel het sinds de misstanden bij o.a. de Voice of Holland een gemeen goed is om klokkenluiders goed te beschermen tegen eventuele vergeldingsacties, is de Wbk niet voor iedere onderneming van toepassing. Het zijn vooral de middelgrote (50 tot 249 werknemers) en de grote (meer dan 250 werknemers) ondernemingen die hier echt goed op moeten letten.

Een belangrijk onderdeel van de wet is dat een klokkenluider niet mag worden benadeeld vanwege zijn melding als hij redelijke gronden heeft om aan te nemen dat zijn melding juist is. Hierop voortbordurend kent de Wbk een bewijsvermoeden ten gunste van de melder. In het kort betekent dit bewijsvermoeden dat als een melder wordt benadeeld na zijn melding, bijvoorbeeld als de melder daarna wordt ontslagen, er wordt aangenomen dat dit onlosmakelijk is verbonden met de melding of de openbaarmaking daarvan.

Wat te doen als werkgever?

Het kan voorkomen dat een werknemer een klokkenluidersmelding heeft gedaan en de werkgever hem daarvoor een maatregel wenst op te leggen, zoals een ontslag. Of dit ook daadwerkelijk kan, hangt af van de omstandigheden van het geval, waarbij nu een lastige extra omstandigheid bijkomt. .

Door het bewijsvermoeden begint de werkgever namelijk op achterstand en namelijk aan haar om aan te tonen dat de werknemer niet wordt benadeeld vanwege de klokkenluidersmelding. De Hoge Raad heeft aangegeven dat het hiervoor onvoldoende is om de relatie oorzaak-gevolg tussen de maatregel en de melding te ‘ontzenuwen’. Als werkgever moet je echt aantonen dat de klokkenluidersmelding niets te maken heeft met het voornemen tot opleggen van de maatregel. En dit is een stuk lastiger, aangezien je als werkgever dus echt het tegendeel moet bewijzen.

Als werkgever is het natuurlijk altijd zaak om goed te (kunnen) onderbouwen waarom wordt overgegaan tot een ontslag. In het geval van een klokkenluidersmelding kunnen we, na dit arrest van de Hoge Raad, stellen dat de lat in dat geval nog iets hoger ligt.

Heeft u vragen hierover of wenst u advies over uw klokkenluidersregeling? Neem dan contact op met onze arbeidsrechtspecialisten: Dennis Oud, Elke Hofman-Bijvank, Tessa Sipkema of Tim van Riel.

U leest de uitspraak hier.

Om in bezwaar of beroep te gaan tegen een besluit van een bestuursorgaan, moet u als burger of bedrijf worden aangemerkt als belanghebbende. Uit vaste rechtspraak blijkt dat degene die rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die het besluit toestaat, in beginsel belanghebbende is. Daarbij wordt gekeken naar de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen van de activiteit die het besluit toestaat.

Wat burgers en bedrijven vaak denken, is dat als zij eenmaal belanghebbenden zijn geweest bij een ontwikkeling bij hen in de buurt, dat zij altijd belanghebbenden zijn in toekomstige zaken. Zo ook de verzoeker in de uitspraak van de Afdeling van 28 januari 2025.

Wat was hier precies aan de hand? Verzoeker had niet alleen beroep ingesteld, maar de Afdeling ook verzocht om een voorlopige voorziening te treffen, omdat het college van de gemeente Gooise Meren een omgevingsvergunning had verleend voor het uitbreiden van de bestaande overkapping voor snelladen op een perceel bij verzoeker in de buurt. Let wel, de omgevingsvergunning zag alleen op het uitbreiden van de overkapping en niet om het plaatsen van de snelladers.

Ondanks dat zijn bezwaar niet-ontvankelijk en zijn beroep ongegrond was verklaard, meende verzoeker dat hij (wel) belanghebbende was. Hij voerde daartoe onder meer aan dat hij in het verleden wel als belanghebbende was aangemerkt bij ontwikkelingen vlakbij het perceel waar de omgevingsvergunning nu op zag. De Afdeling ging hier niet in mee. Zij oordeelde dat verzoeker geen belanghebbende was, omdat de afstand tussen de woning van verzoeker en het perceel in kwestie meer dan 800 meter was. Alhoewel verzoeker misschien enige gevolgen zal ondervinden van het uitbreiden van de overkapping, kan niet worden gesteld dat het gaat om gevolgen van enige betekenis, juist vanwege de grote afstand tussen beide percelen. Daarbij was niet relevant dat belanghebbende in het verleden ook al eens belanghebbende was geweest. Er wordt immers telkens gekeken naar de omstandigheden van het geval.

U leest de uitspraak van de Afdeling hier.