Eerder verleende omgevingsvergunning kan niet worden gebruikt voor een latere uitbreiding

Op 24 juni 2026 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een belangrijke uitspraak gedaan over het gebruiken van een eerder verleende omgevingsvergunning voor een latere illegale uitbreiding.

In deze zaak was het volgende aan de hand. In 2022 verleende het college van burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen aan eiser een omgevingsvergunning voor de bouw van een schuur die mocht worden gebruikt als paardenkraamhotel. De schuur mocht 16 meter lang worden. Bij een controle in 2024 bleek echter dat de schuur geen 16 meter lang was, maar 20 meter. Er was dus niet gebouwd conform de verleende omgevingsvergunning. Eiser diende een nieuwe vergunningaanvraag in om de langere schuur alsnog te legaliseren, maar het college weigerde de omgevingsvergunning te verlenen.

Het bezwaar en later ook het beroep van eiser bij de rechtbank werden ongegrond verklaard. Vervolgens moest de Afdeling beoordelen of het college de omgevingsvergunning voor de uitbreiding terecht had geweigerd.

Eiser was van mening dat het college in 2022 uitdrukkelijk had ingestemd met het gebruik van het perceel als paardenkraamhotel. De uitbreiding van de schuur van 16 tot 20 meter zou slechts een voortzetting zijn van dat al toegestane gebruik en daarmee zijn toegestaan op grond van de omgevingsvergunning uit 2022.

De Afdeling was het daarmee oneens. Zij oordeelde dat de omgevingsvergunning uit 2022 alleen betrekking had op het destijds aangevraagde bouwplan: een schuur van 16 meter die zou worden gebruikt als paardenkraamhotel. De omgevingsvergunning stond een afwijking van het bestemmingsplan toe, maar wijzigde  het bestemmingsplan niet. Daarmee werd dus ook geen mogelijkheid gecreëerd om op grond van die vergunning toekomstige uitbreidingen – in strijd met het bestemmingsplan – uit te voeren. Dat was in 2022 immers geen onderdeel van het plan waarvoor de vergunning was verleend.

Hiermee is door de Afdeling bevestigd dat de vaste rechtspraak onder de Wabo hieromtrent óók geldt onder de Omgevingswet. Ook onder de Omgevingswet geldt dus dat een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) alleen toestemming geeft voor het uitvoeren van de aangevraagde activiteit en daarmee geen toekomstige (illegale) uitbreidingen kunnen worden gerealiseerd.

Heeft u vragen over een uitbreiding van een bouwwerk of van het gebruik op uw perceel en welke vergunningen daar voor nodig zijn? Neem dan contact op met Gerard van der Wende of met mij.

U leest de uitspraak hier.