Tijdens de bouw afwijken van een omgevingsvergunning, mag dat zomaar?

De rechtbank Den Haag moest in haar uitspraak van 22 december 2025 beoordelen of tijdens de herbouw van een gebouw mocht worden afgeweken van een afgegeven omgevingsvergunning. Het betrof een kantoorpand in Leiden waar door de jaren heen al meerdere omgevingsvergunningen voor waren verleend, onder meer voor het verbouwen van het kantoorpand naar woonstudio’s, vervolgens van onzelfstandige naar zelfstandige woonruimte, daarna  voor het slopen en herbouwen van het pand en op 31 januari 2022 uiteindelijk een omgevingsvergunning voor het wijzigen van het gebruik naar een hotelfunctie.

Op 17 februari 2023 diende een omwonende een handhavingsverzoek in, omdat zou worden gebouwd in afwijking van de verleende vergunning voor het slopen en herbouwen van het pand. Zo zou onder meer de brandcompartimentering anders zijn uitgevoerd en ook de gevel zou niet zijn gerealiseerd zoals in de vergunning was opgenomen.

De gemeente wees het handhavingsverzoek slechts deel toe. Voor de overige afwijkingen meende het college dat er ofwel geen sprake was van een overtreding, ofwel dat de afwijkingen waren gelegaliseerd via goedgekeurde revisietekeningen. Dat laatste zou betekenen dat de omgevingsvergunning van 31 januari 2022 zou zijn gewijzigd door het goedkeuren van de revisietekeningen. De omwonende was het hier niet mee eens en ging in beroep bij de rechtbank.

De rechtbank legde eerst het juridisch kader uit voor het wijzigen van een bouwplan en vergunning. Een bouwplan mag alleen zonder nieuwe omgevingsvergunning worden gewijzigd als het gaat om een wijziging van ondergeschikte aard. Zo’n wijziging kan bovendien alleen als de vergunning waarvan wijziging wordt beoogd nog niet onherroepelijk is.

Naar het oordeel van de rechtbank werd in dit geval niet aan het juridisch kader voldaan. Ten eerste voorzag de omgevingsvergunning van 31 januari 2022 helemaal niet in toestemming voor de activiteit bouwen, maar alleen in de wijziging van de functie naar hotel. Het goedkeuren en afstempelen van revisietekeningen als behorend tot de omgevingsvergunning van 31 januari 2022 kan dus sowieso niet meebrengen dat ondergeschikte wijzigingen met betrekking tot bouwen worden vergund. Daar ging de vergunning namelijk helemaal niet over.

Het was ook niet mogelijk om de afstempeling en goedkeurig van de revisietekeningen te zien als wijziging van ondergeschikte aard van de eerdere vergunningen, omdat die omgevingsvergunning al onherroepelijk waren, waardoor wijziging niet meer mogelijk was.

De rechtbank oordeelde daarom dat wel degelijk sprake was van overtredingen, omdat de afwijkingen van het bouwplan niet toegestaan waren. Er had daarom door het college handhavend opgetreden moeten worden.

Heeft u vragen over de mogelijkheid van het wijzigen van een aan u verleende omgevingsvergunning? Neem dan contact op met Gerard van der Wende of met Fleur Huisman. 

U leest de uitspraak hier.