Nog eentje verlengen? De ketenregeling telt door 📝

Wel zo makkelijk: een werknemer krijgt een jaarcontract, het jaar is voorbij, en je verlengt hem gewoon “nog een keer”. Praktisch, flexibel, en iedereen kan door. Alleen: in het arbeidsrecht is “nog een keer” niet eindeloos, ook niet bij AOW’ers. De ketenregeling houdt in hoe vaak en hoe lang tijdelijke arbeidsovereenkomsten elkaar mogen opvolgen. En als je over de maximale termijn of over het maximaal aantal contracten gaat, verandert het tijdelijke karakter vanzelf in iets wat je misschien niet had bedoeld: een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Dat is precies wat er in deze zaak gebeurt. De werknemer werkte  sinds 5 oktober 2016 (na zijn pensioengerechtigde leeftijd) bij de werkgever en kreeg steeds een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van één jaar. Het laatste contract liep af op 31 juli 2025. Daarna ging de werkgever ervan uit dat het dienstverband “gewoon” eindigde door het verstrijken van de tijd. De werknemer werd niet meer ingeroosterd, werkte niet meer en er werd ook geen loon meer betaald.

De werknemer trok aan de bel, door de ketenregeling is er inmiddels een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaan. Er was immers negen jaar verstreken! Hoewel daarover in de uitspraak niets wordt geschreven, geldt voor AOW-gerechtigde werknemers een uitzondering op de standaard ketenregeling (3 contracten en maximaal drie jaar), namelijk maximaal zes contracten gedurende maximaal 4 jaar. En wat de werkgever nu doet heeft niets te maken met een “einde van rechtswege”, maar is een opzegging. Werknemer claimt een billijke vergoeding omdat die opzegging volgens hem in strijd is met de wet.

De kantonrechter gaat terug naar de basis: is hier nog sprake van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, of is door de ketenregeling een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaan? De werknemer wijst erop dat hij al jarenlang jaarcontracten krijgt. De werkgever erkent zelfs dat de ketenregeling “in principe” zou betekenen dat er inmiddels een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is ontstaan.

Maar de werkgever probeert vervolgens een uitweg te vinden via sectorregels. Het gaat hier om onderwijs: de werknemer was docent in de Internationale Schakelklas en had formeel geen bevoegdheid om les te geven. De werkgever voert aan dat de Wet voortgezet onderwijs 2020 en de cao VO 2024-2025 zouden bepalen dat onbevoegde docenten niet op basis van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd in dienst kúnnen zijn. Met andere woorden: “Ja, ketenregeling, maar in ons geval kan dat eigenlijk niet.”

De kantonrechter gaat daar niet in mee. De ketenregeling is volgens de kantonrechter een wezenlijke arbeidsrechtelijke beschermingsregel (en staat bovendien ook in de cao). Die regel kun je niet opzijzetten met een branchebepaling die vooral gaat over het optimaliseren van onderwijskwaliteit. De boodschap is helder: het is aan de werkgever om de regels zó toe te passen dat zij eraan voldoet. Als dat niet goed is ingericht, kan dat niet op de werknemer worden afgewenteld.

Doordat de werkgever een aanzegging deed, na 31 juli 2025 geen werk meer gaf en geen loon meer betaalde en werknemer geen werk meer verrichte, is volgens de kantonrechter sprake van een opzegging. Omdat die opzegging in strijd met de wet is gedaan, is zij onregelmatig en heeft de werknemer recht op een billijke vergoeding, die de kantonrechter vaststelt op € 15.000,00 bruto, iets meer dan vijf maandsalarissen inclusief vakantiegeld. Zo lang zou de arbeidsovereenkomst nog  hebben voortgeduurd, als deze niet onregelmatig was opgezegd..

Zie de ketenregeling als een kookwekker, blijft hij te lang doorlopen, dan verandert “tijdelijk” vanzelf in “vast” en dat besef komt vaak precies op het duurste moment.

Tot slot: het wetsvoorstel “meer zekerheid voor flexwerkers” is steeds in behandeling. Een van voorgestelde wijzigingen ziet op de ketenregeling. Als de wet wordt aangenomen wordt de tussenpoos tussen de elkaar opvolgende arbeidsovereenkomst verlengd van 6 maanden naar 5 jaar. Iets om dus in de gaten te houden.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Tessa Sipkema, Elke Hofman-Bijvank of Dennis Oud.

De uitspraak leest u hier.