Een wethouder praat niet namens de gemeenteraad

Het is een onderwerp waar juristen veelvuldig vragen over krijgen; het vertrouwensbeginsel. Een uitspraak van een ambtenaar wordt door burgers en bedrijven vaak gezien als een toezegging voor – bijvoorbeeld – het verlenen van een omgevingsvergunning. Als dan uiteindelijk toch geen omgevingsvergunning wordt verleend, zorgt dat vaak voor veel onbegrip. Er was toch al toegezegd dat een ontwikkeling of plan uitgevoerd mocht worden? Zelfs als het vertrouwensbeginsel dan uitgelegd wordt, blijft een negatieve uitkomst voor veel burgers en bedrijven moeilijk verteerbaar.

Dat gevoel van onrecht komt eens te meer naar boven als de toezegging niet wordt gedaan door een ambtenaar, maar door de verantwoordelijk wethouder. Dat was het geval in een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 30 december 2025. In deze zaak wilde een projectontwikkelaar een woning realiseren op een agrarisch perceel zonder bouwvlak. Hij dacht een slimme constructie te hebben bedacht, waarmee alsnog zou kunnen worden gebouwd op het perceel. Op het naastgelegen perceel stond namelijk een bijgebouw dat al jarenland als woning werd gebruikt. Dat gebruik zou volgens de projectontwikkelaar onder het overgangsrecht vallen. Het idee was om het bijgebouw te slopen en de bestaande woonfunctie als het ware mee te nemen naar het naastgelegen perceel, om daar vervolgens een nieuwe woning terug te bouwen.

Er volgden maanden van overleg tussen de projectontwikkelaar en het college. Uiteindelijk heeft het college aangegeven niet te willen meewerken aan het plan. De projectontwikkelaar was het hier niet mee eens en diende alsnog een vergunningaanvraag voor het afwijken van het bestemmingsplan in. De gemeenteraad weigerde om de benodigde verklaring van geen bedenkingen af te geven, omdat zij niet wenste mee te werken aan het plan van de projectontwikkelaar. Onder meer vanwege deze weigering van de gemeenteraad heeft het college de vergunningaanvraag afgewezen.

De projectontwikkelaar ging vervolgens in beroep, onder meer omdat hij meende dat sprake was van strijd met het vertrouwensbeginsel. Wethouders en ambtenaren zouden tijdens de verkennende besprekingen voorafgaand aan de vergunningaanvraag positieve signalen hebben afgegeven, waardoor bij de projectontwikkelaar de indruk was gewekt dat de vergunning zou worden verleend. De verklaring van geen bedenkingen had daarom niet geweigerd mogen worden.

De rechtbank oordeelde dat het beroep op het vertrouwensbeginsel ongegrond was. In dit geval was de weigering van de verklaring van geen bedenkingen op zichzelf al voldoende om de omgevingsvergunning niet te kunnen verlenen. De verklaring van geen bedenkingen is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad is daarbij niet gebonden aan eventuele toezeggingen van een wethouder, omdat de wethouder geen onderdeel uitmaakt van de gemeenteraad, maar van het college. De gemeenteraad heeft dus niet gehandeld in strijd met het vertrouwensbeginsel door, in afwijking van eventuele toezeggingen van de wethouder, te weigeren een verklaring van geen bedenkingen af te geven.

Wat betekent dit voor de praktijk? Ga er nooit zomaar vanuit dat een uitspraak van een ambtenaar, of zelfs van een wethouder, is toe te rekenen aan een bestuursorgaan. Hiermee voorkom je dat je verwachtingen wekt die niet waargemaakt kunnen worden.

U leest de uitspraak hier.