Een verleende omgevingsvergunning zorgt niet altijd voor een concreet zicht op legalisatie 

Wanneer een belanghebbende een handhavingsverzoek indient, moet het bevoegd gezag in beginsel altijd handhavend optreden. Dit heet de beginselplicht tot handhaving. Er zijn twee uitzonderingen op deze regel. De eerste is het evenredigheidsbeginsel. Als handhavend optreden in een concreet geval onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen doelen, moet het bestuursorgaan van handhaving afzien. De tweede is concreet zicht op legalisatie. Kort gezegd betekent dat, dat de overtreding op korte termijn zal worden gelegaliseerd. 

Van concreet zicht op legalisatie is sprake als een omgevingsvergunning wordt verleend die de overtreding legaliseert. Uit de uitspraak van de Afdeling van 27 augustus 2025 blijkt echter dat niet alle verleende omgevingsvergunningen zorgen voor concreet zicht op legalisatie. In de uitspraak gaat het om een handhavingsverzoek die door een omwonende is ingediend tegen een nabijgelegen veehouderij, waar hij overlast van ondervindt. Het college stelt zich op het standpunt dat er inderdaad sprake is van een overtreding, omdat de veehouderij te dicht op de woning van de omwonende is gelegen. Toch wordt het handhavingsverzoek afgewezen, vanwege concreet zicht op legalisatie. Er is namelijk een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van een nieuwe stal op een andere plaats op het perceel, ter vervanging van een deel van de bestaande stallen. Het college meent dat de overtreding daarmee ongedaan wordt gemaakt en dat handhaving daarom niet nodig was.

De Afdeling is het hier niet mee eens. Zij oordeelt dat geen sprake is van concreet zicht op legalisatie, omdat de vergunningverlening voor de nieuwe stal er niet voor zorgt dat de bestaande situatie wordt gelegaliseerd. Er wordt enkel een nieuwe situatie toegestaan waarmee wordt beoogd om te voldoen aan de relevante wet- en regelgeving.

Met deze uitspraak wordt de toepassing van de uitzondering van een concreet zicht op legalisatie beperkt tot situaties waarin de overtreding daadwerkelijk wordt gelegaliseerd. De uitzondering geldt dus niet voor situaties waarin enkel een nieuwe, legale situatie wordt gecreëerd op een andere plaats.

U leest de uitspraak hier.