Verandering in toepassing belanghebbendenbegrip na inwerkingtreding Omgevingswet?

In artikel 1:2 Awb wordt een belanghebbende gedefinieerd als: “degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken”. Deze definitie is relevant, omdat alleen belanghebbenden in bezwaar (of beroep) kunnen gaan tegen een besluit van de overheid.

Ondanks dat het belanghebbendebegrip al sinds 1994 is opgenomen in de Awb, en die wet nog altijd geldt, zag de voorzieningenrechter van de rechtbank Oost-Brabant aanleiding om te toetsen of het belanghebbendebegrip nog wel dezelfde betekenis heeft sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit deed hij in zijn uitspraak van 20 maart 2025.

In deze zaak was een omwonende in bezwaar gegaan tegen een omgevingsvergunning voor het aanleggen van 4 padelbanen en het verleggen van een tennisbaan op een sportcomplex. Haar bezwaar werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat het college meende dat zij geen belanghebbende was. De omwonende heeft hiertegen beroep ingesteld en een verzoek om voorlopige voorziening ingediend bij de rechtbank. Zij meende namelijk dat zij wel belanghebbende was, omdat het plan een onevenredige impact zou hebben op haar woon- en leefklimaat.

Om te beoordelen of dit daadwerkelijk het geval is, moest worden getoetst aan artikel 1:2 Awb. Voordat de voorzieningenrechter hieraan toekomt, wijst hij eerst op het feit dat de omgevingsvergunning is verleend op grond van de Omgevingswet. Onder het oude recht (de Wabo) heeft de Afdeling veel rechtspraak ontwikkeld over het belanghebbendebegrip. De vraag is nu of die rechtspraak en de werking van het belanghebbendebegrip ook van toepassing is onder de Omgevingswet. De voorzieningenrechter oordeelde van wel. Artikel 1:2 Awb is immers niet gewijzigd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de gevolgen van een omgevingsvergunning voor de aanleg van padel- en tennisbanen zijn ook niet veranderd.

Voor de omwonende in deze zaak betekende dat, dat zij geen belanghebbende was, omdat zij geen zicht had op de padel- en tennisbanen en zij op een te grote afstand van de banen woonde, waardoor zij geen hinder van enige betekenis zou ervaren.

Geconcludeerd kan worden dat het belanghebbendebegrip ook onder de Omgevingswet toepasbaar blijft. Volledigheidshalve wijs ik u er wel op dat dit een uitspraak is van de rechtbank. De Afdeling moet zich nog uitlaten over dit vraagstuk.

U leest de uitspraak hier.